Diyarbakır'da Yabani Cevizlere Kalem Aşısı: 10 Bin Ağaç Üretkenleşiyor

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, tarımsal faaliyetlere elverişli olmayan engebeli arazilerde bulunan yabani ceviz ağaçlarını ekonomiye kazandırmak amacıyla kapsamlı bir çalışma başlattı. Sekiz farklı ilçede yürütülen bu proje kapsamında, yaklaşık 10 bin adet yabani ceviz ağacının "kalem aşısı" yöntemiyle verimli hale getirilmesi planlanıyor.

Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı tarafından koordine edilen bu girişim, hem meyvesi hem de yan ürünleriyle yüksek katma değer sağlayan stratejik bir ürün olan cevizin bölgedeki üretimini yaygınlaştırmayı hedefliyor. Projeyle, tarım yapılması güç arazilerin ekonomik döngüye dahil edilmesi ve mevcut ağaçların çevresel faydalarının artırılması amaçlanıyor. Çermik, Çüngüş, Hani, Dicle, Ergani, Lice, Kulp ve Silvan kırsal mahalleleri, bu çalışmaların yoğunlaştığı bölgeler arasında yer alıyor.

1457 Rakımda Aşılama Faaliyetleri

Büyükşehir Belediyesi ekipleri, ceviz ağacının meyvesi ve kerestesiyle sahip olduğu değeri göz önünde bulundurarak, zorlu arazi koşullarında dahi verim elde etmek için yoğun çaba sarf ediyor. Bu kapsamda, Lice ilçesine bağlı kırsal Saydamlı Mahallesi'nde 1457 metre rakımda bulunan yabani ceviz ağaçlarına başarıyla aşılama işlemi uygulandı.

Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı, bölgedeki tarımsal potansiyeli harekete geçirmek, doğal yaşam dengesini korumak ve ağaçların verimliliğini artırmak amacıyla başlatılan bu çalışmaların, uzman ekiplerin titiz operasyonlarıyla meyve vermeyen yabani ağaçları dönüştürdüğünü belirtti.

Engebeli Araziler Ekonomiye Kazandırılıyor

Tarım yapılması imkansız görünen dik ve engebeli yamaçlardaki yabani ceviz ağaçlarını hedef alan ekipler, geleneksel ancak büyük bir hassasiyet gerektiren "kalem aşısı" yöntemini titizlikle uyguluyor. Çalışmalarda, üzerinde 2-3 adet uyur göz bulunan sağlıklı aşı kalemleri özenle seçilerek anaç bitkilerle birleştiriliyor.

Aşılamada Cerrahi Hassasiyet Gerektiren Adımlar

• Hazırlık: Anaç ağacın gövdesi, aşı bıçağı veya keski yardımıyla ortadan 3-5 cm derinliğinde dikey olarak yarılır.
• Uyum: Aşı kaleminin alt ucu, anaca tam oturacak şekilde her iki yanından yontularak "V" (kama) şekline getirilir.
• Kritik Temas: Hazırlanan kalemler yarığa yerleştirilirken, başarı için hayati önem taşıyan kabuk (kambiyum) dokularının birbiriyle tam teması sağlanır.
• Koruma: Aşı bölgesi, hava almasını engellemek amacıyla aşı bandı veya rafya ile sıkıca sarılır. Ardından, nem kaybını önleyen özel aşı macunu ile kapatılarak dış etkenlerden korunur.

Çalışmalar hakkında bilgi veren Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı Ziraat Mühendisi Tahir Alan, vatandaşlardan gelen talepler doğrultusunda hareket ettiklerini vurguladı. Alan, "Yedi-sekiz yaşlarındaki ceviz ağaçları verim vermeyince vatandaşlarımız bize başvuruyor. Biz de bu ağaçları, özellikle yerel çeşitlerimiz başta olmak üzere, iyi verim veren, bölgeye uyum sağlayan ve halkın tercih ettiği cevizlerle, özellikle Chandler gibi çeşitlerle aşılıyoruz," ifadelerini kullandı.

Alan, Çermik, Çüngüş, Hani, Dicle, Ergani, Lice, Kulp ve Silvan ilçelerinde hem fidan dağıtımı hem de aşılama faaliyetleri yürüttüklerini belirtti. Cevizin, yeşil kuşak olarak nitelendirilen bölgede yetişen nadir ve değerli bitkilerden biri olduğunu sözlerine ekledi.

İstihdama ve Bölge Ekonomisine Katkı Sağlanıyor

Karasal iklime adaptasyonu yüksek olan ceviz ağacı üzerine yoğunlaştıklarını belirten Ziraat Mühendisi Tahir Alan, bu projeyle halkın gelirini ve istihdamını artırmayı hedeflediklerini dile getirdi. Alan, "Bu yıl yaklaşık 7 bin ağacın aşısını yapıyoruz. Bölgede verim vermeyen veya 'kör ceviz' olarak tabir ettiğimiz, içinden tanesi çıkarılamayan binlerce aşısız ceviz ağacı daha bulunuyor. Bunları kalem aşısı yöntemiyle dönüştürüyoruz. Halkımızdan da yoğun talep geliyor; her sene ortalama 8-10 bin civarında ağaca aşılama işlemi gerçekleştiriyoruz," şeklinde konuştu.

Yüksek rakımda dahi büyük bir özveriyle yürütülen bu çalışmalar, teknik hassasiyetin yanı sıra çevreye verilen önemi de gözler önüne seriyor. Ekiplerin gayretli çalışmaları bölge sakinlerinden takdir toplarken, doğayı koruma ve gelecek nesillere daha yeşil bir çevre bırakma vizyonuyla başlatılan bu projenin aralıksız devam edeceği belirtildi.